‍Havank…

‍

‍Doetiids hie elk wol sa’n Bruna pocket yn ‘e boekekast te stean. Sa’n boekje mei grutte HAVANK letters op it kaft mei dêrûnder in swart mantsje mei in bolhuodsje op en in rikjende sigaret yn ‘e mûle. Dy tekening is makke troch Dick Bruna, deselde as fan Nijntje. Mar dat wisten wy doe noch net. En Nijntje wie ek ûnbekend foar ús.

‍

‍Sa’n boekje stie der wol, mar net ien wist wêr’t oer gie. It spruts ta de ferbylding, mar dêr bleau it by. Want as jo sa’n boekje iepen diene, dan lake it jo perfoarst net oan om it te lêzen. Koartsein: HAVANK wie dat pocketboekje mei it swarte, smokende mantsje…

‍

‍Dêr kaam begjin april feroaring yn.

‍Frank, dy’t ik ken fan de Burdaarder toanielploech Op, mar net út ‘e Hichte dy’t ik al in pear jier regissearje, die mei oan in teäterstik oer de Ljouwerter skriuwer Hendrikus Frederikus van der Kallen…

‍

‍Wa?
Hans van der Kallen

‍Wa is dat?

‍HA(ns)VAN(der)K(allen). Dy fan dat swarte mantsje yn alle boekekasten.

‍Oh, dy!

‍

‍Dêrom spile Frank dit winterskoft ek nei mei. Hy hie tefolle drokte mei it Havank-projekt. Wol spitich, want Frank is in goeie spiler. Mar hy makke dit gemis mear dan goed troch it fersoargjen fan de omballingen. Frank wie dit winterskoft de omtinker om sa mar te sizzen. Dat is ek hiel wat wurdich! Hy fersoarge de kontakten mei it MFC, de penningen, de kofje, de PR, it oanstjoeren fan de dekôrbouwers en mear fan sokke wichtige saken.

‍

‍Frank hie de poster fan it stik dêr’t hy oan meidie njonken de oankundiging fan it Burdaarder toaniel hongen: Havank is terug! Mei in pakkende foto fan Frank as skriuwer achter in âlderwetske typmasine. Lokkich wiene de spyldata net itselde. Nei de útfieringen fan Op, mar net út ‘e Hichte wie Havank oan bar.

‍

‍Sukses Frank! Wy komme fêst te sjen!

‍

‍7 April. Wy op nei Ljouwert. Nei teäter de Bres, nea fan heard. De Bres is in lyts en smûk teäter yn it sintrum fan ús haadstêd. Maklik te finen yn in strjitsje achter de Harmonie. Hoefolle minsken soene dêr yn kinne? No ja, it siet net hielendal fol. Hjir en dêr noch wat lege plakken. Mar de sfear wie goed, dêr diene de lege stuollen neat oan ôf.

‍

‍De besikers hiene in heech Ons-Kent-Ons gehalte. It like wol as elkenien elkoar koe. It wie oars net as: Oha, ohee en oh jij hier… Men sloech elkoar mar op it skouder om, der waard wakker fûstke en knuffele. In reüny? Hawar. Bûten de haadrolspiler koene wy net ien. No ja, de man dy’t njonken ús kaam te sitten yn ‘e rige. Dy hie ik ôfrûne simmer troffen by it iepenloftspul dêr’t ik oan mei die. Hy wie de man fan ien fan de iepenloftspylsters en sels ek aardich bekend yn de Fryske toanielwrâld. Mar der koe gjin knikje ôf. Fansels, ik hear net by de OSM-ers. Lokkich mar, want as ik earne in hekel oan ha is dat gemaakte gedoch…

‍

‍Sûnder lûdsfersterking gie it oan en kamen wy yn de kunde mei Havank. Ik koe it lokkich goed ferstean. Faaks is it sa dat ik it better ferstean kin as der gjin lûdsfersterking is.

‍

‍Wy moasten der wol wat ynkomme. Yn it earstoan like it wol in lêzing oer it libben fan dizze Ljouwerter skriuwer. De spilers stiene kreas rjochtop en fertelden sa it libbensferhaal fan Hans van der Kallen. Pff… wurdt der wol spile? As krije wy in preek fan oardel oere…

‍

‍Mar geandewei waarden wy yn dit bysûndere ferhaal meinaam en waarden de preeklêzers ûnderdiel fan it spul. Se spilen de ferskate relaasjes van Havank. Sa waarden de ferhalen treflik ôfwiksele mei prachtige sênes. Tafrielen wêryn Havank de sintrale persoan wie. Sa kamen wy stadichoan mear yn ‘e kunde mei it libben en wurk fan dizze eigensinnige auteur. In auteur dy’t goed skriuwe koe en bergen boeken ferkocht. Yn syn tiid ien fan de meast útjûne skriuwers fan ús lân. In skriuwer dêr’t útjouwer Bruna goed oan fertsjinne.

‍Mar troch syn eigensinnigens koe Hans mar min mei dy weelde omgean. Boppedat fielde hy him miskend. Wêrom hearde hy net by literêre elite fan dy tiid? By de rûnte fan de doetiidske literêre OSM-ers?

‍

‍Havank rekke yn de nederklits en hy fûn it hieltiten dreger om ta it skriuwen te kommen. Syn lêste dagen brocht hy mear lizzend en drinkend troch dan skriuwend. Stadichoan gie syn skriuwerslampke út. In befreone redakteur fan de Ljouwerter krante, dy’t yn dy lêste dagen noch wolris kontakt mei him hie, krige noch in plot te hearen fan in boek dat yn syn pinne siet. Mar Havank is net mear oan dit boek takaam.

‍

‍De redakteur hat it boek letter, nei de dea fan Havank, noch ôfmakke. En ûnder syn eigen namme ek noch in pear mear Havank boeken skreaun. Mar ek dat kaam oan syn ein. Sa waarden de Havank boeken dekoraasjestikken yn de boekekasten fan de jierren sechtich. Jo krigen suver begrutsjen mei Hendrikus. Sa bekend, safolle boeken, safolle jild. Mar mei dy weelde net omgean kinne en sa yn de ferjitnis reitsje.

‍

‍Prachtich! Moai ferteld en geweldich spile! Mei Frank yn in skitterjende haadrol fan de eigenaardige Havank. 

‍Moaie fynsten ek. It skaadspul mei de âlderwetske overhead projektor. Hoe treffend! De Schaduw wie ommers de haadpersoan yn hast alle Havank boeken?! Ek de sêne mei it skilderij út ‘e Dekemastate waard prachtich werjûn mei in ta libben kommende Anna Maria van Burmania.

‍De moaiste sêne fan it hiele stik fûn ik dy mei de boeken fan Havank. Dy waarden yn it lêste diel fan de foarstelling as in soarte fan hommazazje ien foar ien op it spylflak delsetten. Mei in brânende kears derfoar.

‍It waard in geweldige teäterjûn mei in treflike Frank. Yn in appke nei ôfrin betanke ik him foar dizze moaie foarstelling.

‍

‍Thúskaam praten wy noch wat nei oer dizze bysûndere jûn. Hee! Hiene wy ek noch neat earne sa’n Havank boekje yn ús boekekast stean? Ja! Haha… In eksimplaar fan Terpstra út 1978. Terpstra de skriuwer dy’t ûnder syn eigen namme noch in pear Havank boeken skreaun hat.

‍Dat boekje leit no as oantinken, mei de flyers fan Havank is terug op ús keamerstafel. Soks dogge wy altiten. Kaarten, boekjes folders, tekeningen en aardichheidsjes as tsjûgen fan ús deistich dwaan en litten…

‍

‍HAFRANK. Dit wurdgrapke soe ik fansels boppe dit stikje sette kinne. Mar dit bin ik op Facebook sa faak tsjinkaam, dat ik it hjir mar ûnderoan set. Want treffend is it wol!

‍

‍

‍

‍

‍

‍